Samen Sterk zonder Stigma

De Landelijke Stichting Zelfbeschadiging(LSZ) werkt i.s.m. St Weerklank aan een project “Voor het leven getekend: in gesprek over Stigma en Herstel”.

In 2014 en 2015 maakt Samen Sterk zonder Stigma het mogelijk dat er bijeenkomsten worden georganiseerd met lotgenoten, familie, professionele hulpverleners of studenten. Centraal in de bijeenkomsten staat onder meer het boek ‘Aafje’.

Wilt u ook een bijeenkomst bij u in de buurt organiseren? Neem contact op met de projectleiding.

Lees meer over de bijeenkomsten die reeds zijn georganiseerd.

1. Expertisepunt Ervaringsdeskundigheid Amsterdam – 25 maart 2014

Boek ‘Aafje’ aanwezig bij boekpresentatie Expertisepunt Ervaringsdeskundigheid Amsterdam.Het Amsterdamse Expertisepunt Ervaringsdeskundigheid organiseerde op woensdag 26 maart 2014 een boekpresentatie.Vijf auteurs van boeken over mensen met psychische kwetsbaarheden vertelden en meer dan 30 mensen met psychiatrische en psychische aandoeningen luisterden aandachtig en stelden bij elke auteur vragen.Ook het boek ‘Aafje’ van de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging kwam ruimschoots aanbod.Paul Custers schreef het boek dat in november 2013 werd uitgegeven en ging na een korte presentatie in op de vele en soms indringende vragen en opmerkingen van de toehoorders.Een redactrice van Deviant (Tijdschrift tussen psychiatrie en maatschappij) ontving een presentie-exemplaar van ‘Aafje’ en zal in het voorjaar een artikel schrijven over de uitgave.Ook de doorvertelkaarten werden door vrijwel iedereen meegenomen.Kortom, een goede bijeenkomst waarin ‘zelfbeschadiging en stigmatisering’ ruim aan de orde kwam.
2. Open Dag Stichting Weerklank – 5 april 2014

Op de Open Dag van Stichting Weerklank waren ongeveer 40 mensen aanwezig: personen die stemmen horen, familieleden, hulpverleners en beleidsmensen.De dag werd geopend door een optreden van Monique Arend (voorheen Aafje) en auteur Paul Custers.Zij hebben 26 weken met elkaar gesproken over het veelbewogen leven van Monique.

Na in haar jeugd misbruikt te zijn door drie familieleden, en na de geboorte van haar dochter, werd Monique overspoeld door haar verleden.Ze heeft ruim 10 jaar in de GGz doorgebracht, zowel ambulant, als klinisch.Vele maanden bracht ze door op de gesloten afdeling en helaas ook weken in de separeer.

Ze verwondde zichzelf, hoorde stemmen, was versplinterd in vele deel-persoonlijkheden en worstelde met de wens om dood te gaan. “Maar ik ben er nog”, zegt Monique tegen een publiek dat stil en aandachtig luistert. “Er is altijd hoop – zelfs als het leven zwart aanvoelt en alles wat je hebt opgebouwd is afgebrokkeld. Ik verloor jarenlang het contact met mijn vier kinderen, mijn huwelijk liep op de klippen, verloor de rechtszaak tegen mijn vader en broer en kon niet meer zelfstandig wonen.”Toch staat Monique, inmiddels 51 jaar en uit de GGz, studerend voor jeugdleider en gelukkig in een nieuwe relatie, nu voor een zaal van 40 mensen.

Wat is de ommekeer geweest? 
Dat bleek de inzet van een gespecialiseerde, vrijgevestigde trauma-therapeute te zijn: “Ze zei: je bent niet gek. Je bent getraumatiseerd en samen kunnen we onderzoeken hoe je weer in contact kunt komen met wie je ECHT bent.” Na jaren vertrouwen te hebben opgebouwd lukte het de trauma-therapeute, die ook regelmatig de confrontatie met Monique aanging over haar gebroken hart ende zelfverwonding, om de negatief beladen stemmen te ontdoen van hun destructieviteit. “Vaak waren het echo’s van de stem van mijn vader,” licht Monique toe, “die me dwongen mezelf te vernietigen.

Gelukkig ben ik die stemmen nu de baas – ze hebben geen invloed meer op mij, en eigenlijk hoor ik ze nauwelijks meer. ”Journalist Paul Custers werd diep geraakt door wat Monique mee heeft gemaakt. “Soms moest ik de auto stopzetten als ik terugreed na een avond van drie uur luisteren. Ik weet nu dat ik als persoon veel geluk heb gehad – en dat mensen niet gek zijn, maar door omstandigheden in hun leven overlevingsmechanismes ontwikkelen om met de ‘zieke’ situaties uit hun jeugd om te gaan.

Zelf werd ik ook geconfronteerd met m’n eigen vooroordelen en stigmatisering. Zo merkte ik dat ik me telkens afvroeg of Monique haar afspraken niet af zou zeggen… ik dacht bij mezelf: kan iemand die zoveel GGz-ervaringen heeft wel betrouwbaar zijn?

Nu weet ik dat het een niets met het ander te maken heeft en vraag ik me regelmatig af: hoe zou ik hebben gereageerd als mij overkomen was wat Monique is overkomen?”Uit de zaal kwamen vragen over hoe Monique hersteld is van haar stemmen, of ze ook de ervaring heeft dat de GGz weinig contact met haar maakte, dat de behandelaren haar bejegenden als ‘hopeloos geval’ .

Een aanwezige hulpverlener vroeg wat ze in het contact met cliënten anders kon doen. “Probeer ECHT te luisteren,”adviseerde Monique, “onthoud wat een cliënt je vertelt, kom er later weer op terug, en leg het verband tussen de symptomen en de ervaringen uit de jeugd.”Op de Open Dag was ook een informatiestand van de LSZ waar het boek ‘Aafje’ verkocht werd en gesprekken werden gevoerd over stigma, herstel en veel ervaringen werden uitgewisseld.

3. Bijeenkomst PAAZ Purmerend – 17 april 2014

Verslag Bijeenkomst 3: PAAZ Purmerend n.a.v. boek ‘Aafje’Donderdag 17 april 2014 van  15 – 16.15 uur.De Landelijke Stichting Zelfbeschadiging (LSZ)heeft van de stichting Samen Sterk tegen Stigma subsidie ontvangen om bijeenkomsten te organiseren rond het thema: “Voor het leven getekend?In gesprek over stigma en herstel”.Centraal in de bijeenkomst op de PAAZ van het Waterland Ziekenhuis in Purmerend staat het boek ‘Aafje’, uitgegeven door de LSZ.Aanwezig zijn 32 mensen: artsen, verpleegkundigen, medewerkers van de SEH en iemand van de gipskamer en bigen zich over de vraag: “Hoe kunnen we beter tot elkaar komen in het traject cliënt-hulpverlener.”Veel van de aanwezigen kennen de persoon Aafje persoonlijk wegens eerdere opnames.

Aafje vertelt hoe zij terugkijkt op de afgelopen jaren en schetst hoe zij door hulp van een therapeute buiten de GGz kon herstellen.Veel verpleegkundigen geven aan dat ze machteloos stonden tegenover Aafje tijdens opnames.Maar de ontmoeting met Aafje geeft in levende lijve aan dat herstel mogelijk is.Aafje vertelt dat ze door de eerdere ervaringen met dit ziekenhuis nooit meer als ‘gewone’ cliënt hier naar toe kan.Want als ze voor een gebroken teen (bij wijze van spreken) zich aanmeldt, zal onmiddellijk het dossier van de vele opnames in de computer worden weergegeven en Aafje geeft aan dat dit erg stigmatiserend en ook belemmerend voor haar werkt.De aanwezigen vragen aan Aafje tips over wat ze kunnen doen om herstel te bevorderen.Aafje geeft aan dat het soms in kleine dingen zit, zoals: nakomen wat je toezegt te doen, zonder oordeel de wonden verzorgen en op een later tijdstip – als iemand kalmer is, vragen wat wellicht de aanleiding kon zijn.Een verpleegkundige vertelt dat ze in haar opleiding heeft geleerd zelfbeschadiging als gespreksonderwerp te vermijden – en in deze bijeenkomst wordt duidelijk dat dit door cliënten als verwaarlozing en negeren wordt ervaren.

Aafje gaf ook aan dat de communicatie tussen artsen, verpleegkundigen kan verbeteren door niet altijd alleen OVER cliënten te spreken maar ook MET cliënten te spreken.Zeker als er zich situaties voordoen waarbij ze niet (meer) weten wat ze moeten doen in een behandelingstraject.Kortom blijf in contact met elkaar.Cliënten voelen zich al vaak buiten gesloten van de buitenwereld.Ook door de diagnoses die bij cliënten worden gesteld worden ze meteen gelabeld aan alle andere cliënten met diezelfde diagnose zonder naar de mens achter de diagnose te kijken. Je wordt te snel geëtiketteerd en moet dan passen in een protocol, terwijl het altijd maatwerk zou moeten zijn.

4. Workshop congres GGZ verpleegkundigen in Arnhem – 12 mei 2014

SStS-tour: Verslag Bijeenkomst 4
12 mei 2014 op Congres GGZ-verpleegkundigen in Arnhem“Hopeloze gevallen: bestaan die? En wat doet met jou als verpleegkundige?”In deze workshop ging de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging samen met onderzoeker/ verpleegkundige Nienke Kool n.a.v. een waargebeurde levensverhaal in op de onverwachte mogelijkheden voor herstel.Welke lessen kunnen we hieruit leren voor de toekomst?Aanwezig zijn 20-25 professionals uit de GGZ uit Nederland en België.Eerst inventariseren we wat professionals  verstaan onder een ‘hopeloos geval’:Genoemd worden:

  • voortdurend in crisis zijn
  • chronische gevallen
  • jarenlang aandacht GGZ claimen
  • niet de juiste snaar kunnen raken, geen contact kunnen maken met
  • ernstige doodswens
  • bewuste keuze om zichzelf ernstig te snijden
  • therapie-resistent
  • je kan er nauwelijks afspraken mee maken
  • veel medicatie nodig

Aan deze kenmerken blijkt de vrouw ‘Aafje’ te voldoen ten tijde van haar ruim 10-jarige verblijf in de langdurige GGZ. Geconstateerd wordt dat diezelfde vrouw die vier jaar terug nog een hopeloos geval was, nu een workshop geeft aan professionals. Een aantal aanwezigen herinnert zich de ernst van “het geval Aafje” nog.

Er werd zelfs onderling gemaild dat als ‘Aafje’ kwam, ze niets moesten doen. Hoe kan het dan dat ze nu geen medicatie meer slikt, uit de GGZ is, een studie doet en medewerker is bij de LSZ?

Aafje gaat in op wat heeft bijgedragen aan haar herstel:

  • *Het menselijke contact met een trauma-therapeute BUITEN de GGZ. Het eerste wat de therapeute zei was: “Je bent niet gek, je bent getraumatiseerd”.
  •  *Lotgenotencontact en steun om een leven naast de GGZ op te bouwen
  • *Dat professionals interesse tonen in hun cliënten en afspraken nakomen die ze toezeggen, op persoonlijke feiten terugkomen. Hierdoor krijgt een cliënt het gevoel dat ze er toe doen. Dat versterkt weer het gevoel van eigenwaarde – en dat leidt op termijn tot minder zelfbeschadiging.

In het laatste deel gaat verpleegkundige/onderzoeker Nienke Kool in op een model om cliënten die zichzelf verwonden te behandelen. Bij zelfbeschadiging moet niet zozeer de nadruk liggen op dwang om te stoppen, maar eerst naar het opbouwen van zelfwaardering, eigenwaarde en vertrouwen en contact.

In de vragen komt naar voren dat professionals verbaasd zijn dat een dergelijk spectaculair herstel zoals bij Aafje mogelijk is – en ze vragen zich af wat zij dan verkeerd deden in de GGZ.

Een deelnemer uit België zegt ook  veel te hebben gehad aan eerder contact van de trainers van Met Mij Alles Goed: Van litteken naar Taal.

Met name het verschil in beleving van wat verpleegkundigen goede interventies vinden en hoe cliënten dit kunnen ervaren (stigmatiserend, niet contact-makend, afdwingend, niet serieus genomen voelen) geeft stof tot nadenken.

Er wordt afgesloten met tips voor artikelen en achtergrondinformatie, waaronder het boek “Aafje”.

5. Gastles Studenten Jeugdzorg ROC Horizon Hoorn – 19 mei 2014

ROC Horizon College HoornOp maandag 19 mei 2014 ging de LSZ in gesprek met 20 studenten van de MBO-opleiding Jeugdzorg bij het Horizon College in Hoorn.hoornCentraal stond het boek “Aafje”.De studenten hebben hun drie-jarige opleiding net afgerond en in de laatste les op school stonden het sigaleren van huiselijk geweld, zelfbeschadiging en het bijdragen aan herstel centraal.:SZ-medewerker Monique Arend, de hoofdpersoon uit het boek ‘Aafje’, is zelf ook studente op het ROC Horizon College.Ze vertelde haar levensverhaal waarin seksuele kindermishandeling, zelfbeschadiging, maar ook de lange weg naar herstel toegelicht werd. De studenten herkenden haar van de opleiding, waardoor haar ervaringen heel dichtbij kwamen.Het beeld dat de studenten hadden van kindermishandeling was: “Het was vroeger zo, maar nu niet meer…”. Benadrukt werd dat huiselijk geweld en zelfbeschadiging ook nu veel voorkomt en vaak in het verborgene plaatsvindt en makkelijk over het hoofd wordt gezien.Niet in het minst ook door het ongeloof dat dergelijke misstanden plaatsvinden bij mensen die je kent. Monique benadrukte dat het overal kan voorkomen, ook bij ‘gegoede’ gezinnen.Een van de signalen die Monique als meisje van 8 herinnert, is dat ze bloedde uit haar vagina.Haar moeder was toen in paniek naar de buren gerend – die herinneren het zich ook nog zoals blijkt uit het interview dat voor het boek plaatsvond. Maar niemand durfde destijds iets te doen, waardoor Monique jarenlang in isolement het misbruik moest blijven ondergaan.In de groep studenten riep het levensverhaal van Monique veel vragen op.Bijvoorbeeld: “Hoe kan het nou dat een acht-jarig meisje bloedt van onder?” De gruwelijkheid van de realiteit van verkrachting door je vader op jonge leeftijd drong tot de groep door. Een van de aanwezigen herkende het om in voortdurende angst op te groeien.Zij was gevlucht uit Iran en heeft moeten leven met respressie en geweld.In de rest van de les werd aandacht besteed aan hoe je signalen van zelfbeschadiging kunt herkennen, hoe je het bespreekbaar kunt maken en hoe je kunt laten merken dat je iemand “ziet” zonder dat je je opdringt. Zodat een jongere zelf initiatief kan nemen om je in vertrouwen te nemen.

6. In gesprek over Littekens op het Werk Den Haag – 26 juni 2014

In gesprek met UWV en werkgevers over “Littekens op het Werk”Op donderdag 26 juni 2014 ging de LSZ met 25 werknemers, werkzoekenden,werkgevers, UWV, ervaringsdeskundigen en vertegenwoordigers van cliëntorganisaties met elkaar in gesprek over hoe een verleden van zelfverwonding al dan niet een obstakel is in het vinden en behouden van werk.In het pand van de RCO Kompassie in Den Haag vertelden ervaringsdeskundigen Marcia Kroes (43) en Marleen Palstra(27) dat ze allebei een gat hebben in hun CV.Marcia heeft na haar 30ste op eigen kosten een HBO-opleiding afgerond en zich gespecialiseerd als ervaringsdeskundige trainer.Momenteel is ze een veelgevraagde adviseur en spreker op congressen. Ze heeft de top bereikt in haar veld, maar ze constateert dat er buiten de GGz weinig andere mogelijkheden op werk zijn.Ook merkt ze dat haar zichtbare littekens en haar cliëntervaring soms een ondermijnend effect hebben op hoe managers haar deskundigheid inschatten.Marleen is na vele afwijzigingen gestopt met werk zoeken en is een nieuwe opleiding gestart als dokters-assistente.Ze hoopt dat dit haar kansen op de arbeidsdmarkt vergroten. Ze heeft kritiek op hoe het UWV mensen zoals zij begeleidt. Er is veel meer contact en communicatie nodig, volgens haar.Rol UWVOp de bijeenkomst waren ook twee medewerkers van het UWV Den Haag aanwezig. Ze benadrukten dat er sinds 2012 veel ten goede is veranderd door nieuwe wetgeving. Nu is het verplicht om vaste contactpersonen te bieden aan werkzoekenden.Ze benadrukten dat ze wel vast zitten in een protocollaire benadering en dat dit vaak moeilijk te combineren is met het individuele maatwerk dat vereist is.Ook werd de rol van de Verzekeringsartsen besproken: de een ziet in dezelfde persoon met bepaalde diagnoses een ‘gewone’ werknemer,waar de andere arts diezelfde persoon afschrijft voor de arbeidsmarkt.In beide gevallen wordt een werkzoekende geen recht gedaan.Werkgever inlichten
Werkgever Dirk-Jan Methorst leidt een groot internetbedrijf, en hij heeft veel werknemers in diens met een GGz-verleden. Hij benadrukt dat niemand zijn of haar GGz-verleden moet verzwijgen. “Licht je werkgever in, hoe kan ik anders als leidinggevende jou begrijpen?” Er ontstond veel discussie over dit punt.Enkele aanwezigen vertellen dat ze negatieve ervaringen hebben met openheid op hun werk. Een aanwezige vertelt dat ze met name door collega’s met de nek werd aangegeken.Vooral in de zorgsector wordt dit door anderen herkend. Werkgever Dirk-Jan Methorst benadrukt dat hij goede ervaringen heeft – mits hij is ingelicht over wat de specifieke aandachtspunten zijn van een werknemer.Vraag uit de zaal: “Hoe verhoudt zich dit tot privacy… wat vertel je wel en wat niet?” Een aanwezige heeft daarin goede ervaringen: hij had zijn collega’s ingelicht over zijn recente zelfbeschadiging en merkte dat er daardoor veel minder stress op de werkvloer voor hem was.Een andere werkneemster vertelde dat openheid juist ook haar kracht naar voren bracht.Werkgever Methorst bevestigt dat juist mensen die obstakels hebben overwonnen – zoals mensen met een GGz-verleden – enorm gedreven werknemers zijn. “Ze hebben nooit griep,” is zijn conclusie.BoekjeDe ervaringen van Methorst en andere aanwezigen zijn opgetekend in het boekje ´Littekens op het werk’, dat op deze middag werd aangeboden aan Jacqueline van den Bos, directeur van stichting Kompassie, een organisatie die opkomt voor de belangen van werknemers en werkzoekenden met een GGz-verleden in Den Haag.Met het boekje en de bijeenkomst Littekens op het Werk wil de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging werkzoekenden, werknemers, maar ook werkgevers, jobcoaches en andere betrokkenen informeren over zelfbeschadiging en hoe je ermee om kunt gaan in werksituaties.Reactie Staatssecretaris
Staatssecretaris Klijnsma van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zegt in het voorwoord van Littekens op het Werk:
“Het maakt op indringende wijze duidelijk waar mensen die zichzelf beschadigen tegenaan lopen op de arbeidsmarkt.Littekens op het werk toont aan dat mensen die zichzelf beschadigen gedreven zijn om aan de slag te gaan en een succes te maken van hun werk. We moeten deze mensen dus geen stempel geven maar een kans.Dat is wat mij betreft de belangrijke les die werkgevers, collega’s, hulpverleners, familie en vrienden uit dit boekje kunnen trekken.”Het boekje Littekens op het Werk is te bestellen in de webwinkel van de LSZ
7. Scholing bij St Anton Constandse Den Haag – 25 september 2014

In gesprek over Stigma en HerstelOp 25 september 2014 hebben drie ervaringsdeskundigen van de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging in het kader van het project “Voor het leven getekend: In gesprek over stigma en herstel” een voorlichting gegeven aan zo’n 40 hulpverleners van een instelling voor begeleid wonen in Den Haag.De ervaringsdeskundigen vertelden hoe zij ertoe kwamen zichzelf te gaan beschadigen, wat hen heeft geholpen en juist niet heeft geholpen en hoe zij gekomen zijn waar ze nu staan. Indrukwekkende verhalen waar de zaal stil van werd.voorlichtingantonconstandse001Vervolgens werd er algemene informatie gegeven over zelfbeschadiging en werd ingegaan op het omgaan met mensen die zichzelf beschadigen. Hierdoor kwamen veel gesprekken op gang met de deelnemers en voorbeelden uit de praktijk werden gezamenlijk besproken.Ook zijn er stellingen rondom zelfbeschadiging besproken. Bijvoorbeeld: ‘iemand die zichzelf beschadigd staat niet stil bij wat hij/zij de omgeving aan doet’.De bijeenkomst is goed ontvangen.De deelnemers gaven gemiddeld een 8.4 voor de scholing.Tijdens de evaluatie werd met name aangegeven dat de achterliggende oorzaken van zelfbeschadiging nu beter begrepen werden en dat ze handvatten hadden gekregen om hiermee om te gaan.
8. Youth for Christ Trainingsevent Woerden – 27 september 2014

Samen Sterk zonder Stigma
Bijeenkomst 8 SSzS-tour: Op zaterdag 27 september 2014 hebben drie ervaringsdeskundigen van de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging twee workshops gegeven op het Youth for Christ trainingsevent in Woerden.Hierbij werden jeugdleiders van de kerk geschoold. Bij de workshops waren 11 jeugdleiders aanwezig.Zij waren onder de indruk van de ervaringsverhalen, de persoonlijke voorbeelden en hoe vaak zelfbeschadiging eigenlijk voor komt.Een van de deelnemers geeft aan: “De voorlichting was prima, maar de persoonlijke verhalen maakten het open en kwetsbaar.”Meerdere jeugdleiders gaven aan zelfbeschadiging te vermoeden of er zeker van te zijn bij jongeren die zei kenden.Er kwamen ook vragen naar voren over onder andere cultuurverschillen.De deelnemers gaven de bijeenkomst gemiddeld een 8.3 als cijfer.
9. Heldring Stichting te Zetten – 1 oktober 2014

SSzS-tour bijeenkomst 9. Op 1 oktober 2014 hebben twee ervaringsdeskundigen van de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging een training gegeven aan twintig medewerkers (groepsbegeleiders, verpleegkundigen en stagiaires) van een gesloten jeugdinstelling.In de training kwamen onderwerpen aan bod als ‘hoe gaan we met zelfbeschadiging om?’ ‘wat doen we in het geval dat we denken dat een jongere om aandacht vraagt door middel van zelfbeschadiging?’ en ‘wat doet het met mij als hulpverlener als iemand zichzelf beschadigt?’.Er kwamen veel vragen vanuit de groep waaruit bleek dat het onderwerp erg leeft binnen het team en dat het erg vaak voor komt in hun dagelijkse werk.In deze training is er gewerkt aan bewustwording, begrip en concrete handvatten voor het omgaan met zelfbeschadiging.Deelnemers gaven de training gemiddeld een 8.3.Enkele reacties van de deelnemers:
“Eerlijk en realistisch gepresenteerd”
“We gaan nu meer doen met signaleringsplannen en gespreksvoering”
“Duidelijk beeld van wat zelfbeschadiging is en wat je er als hulpverlener mee kan”
10. Studievereniging Postelein Nijmegen – 30 oktober 2014

In gesprek over Zelfbeschadiging, Stigma en Herstel
Studievereniging Postelein te Nijmegen 30 oktober 2014.De zaal van de Radbout Universiteit in Nijmegen was stampvol: meer dan 50 studenten van Studievereniging Postelein kwamen bij elkaar om met LSZ-medewerkster Stefanie in gesprek te gaan over Zelfbeschadiging.Kun je ervan herstellen? Met welke vooroordelen kijk jij naar littekens? Wat zijn het voor mensen die ‘het’ doen?Aan de hand van stellingen uit het spel Een Steekje Los ging Stefanie het gesprek aan:1. Als je jezelf beschadigt heb je minder recht op medische behandeling.Voor veel studenten was het een schok te horen dat het nog steeds voorkomt dat mensen na zelfverwonding slecht bejegend worden op de Spoed Eisende Hulp: extra lang wachten, niet verdoofd als de wond gehecht wordt, of dat ze veroordelend toegesproken worden.De studenten vinden dat mensen na zelfverwonding altijd recht hebben op een goede psychologische behandeling.2. Als je ziet dat een kind zich beschadigt, moet je contact opnemen met de oudersHierover ontstond discussie, met name over de leeftijd waarop je dit moest doen. Met name bij knderen onder de 12 jaar vond men dat dit aan de ouders moest worden doorgegeven.Ook is dit voor de wet een verplichting.Maar hoe ga je het gesprek aan met jongeren zelf?Aan de studenten werd ook de vraag voorgelegd of mensen kunnen herstellen van zelfbeschadiging.Sommigen betwijfelden dit, ze stonden op het standpunt dat zelfverwonding en de gedachten die daar naar toe leiden (lage eigenwaarde, negatieve gevoelens over jezelf en anderen) je hele leven lang een zwakke, kwetsbare plek zullen blijven.Aan de hand van Stefanie’s persoonlijke levensverhaal werd duidelijk dat mensen die zichzelf verwonden vaak worstelen met heftige levensvragen, maar wel degelijk kunnen herstellen.Voor veel studenten was het een ‘eye-opener’ dat zelfverwonding uit een andere emotie voortkomt dan een suïcidepoging.Aan het einde van de bijeenkomst stelde Stefanie de vraag welke internationale beroemdheden zich wel of niet beschadigd hadden: Brad Pitt, Julia Roberts, Angelina Jolie, Johnny Depp, Justin Bieber of Adele?De eerste twee met het goede antwoord ontvingen een balpen met het opschrift: ‘Zelfbeschadiging, Stigma en Herstel’.De studenten gaven na afloop aan dat de ontmoeting zeer leerzaam was, vooral over wat je wel of niet moet doen wanneer je er als omstander of hulpverlener mee te maken krijgt.
11. SEH Waterland Ziekenhuis Purmerend 18 november 2014

Voor het leven getekend?Met elf professionals werkzaam op de Spoed Eisende Hulp van het Waterland Ziekenhuis te Purmerend ging de LSZ op 18 november 2014 in gesprek over stigma, zelfbeschadiging en herstel.Jaarlijks komen er 15.000 mensen op de SEH na zelfverwonding en voor werkenden op de SEH is het soms moeilijk te begrijpen waarom mensen zichzelf verwonden.Centraal in deze ontmoeting stond het verhaal van LSZ-medewerker Monique, die 15 jaar in de GGz werd behandeld en als cliënte regelmatig terecht kwam op de SEH.Acht van de elf medewerkers kenden haar persoonlijk en een aantal van hen hadden het boek ‘Aafje’ over haar levensverhaal gelezen. Geen contact
Vanuit de LSZ kaartten we aan dat we vanuit lotgenoten regelmatig horen dat ze zich niet begrepen voelden op de SEH. De medewerkers van de SEH vertelden aan de andere kant dat ze vaak geen contact konden maken met Monique en andere mensen na zelfbeschadiging.Op de bijeenkomst gingen we in op de achtergronden van iemand zie zichzelf verwondt, bijvoorbeeld in het geval van Monique was er sprake van langdurig seksueel misbruik door drie familieleden.Als cliënten in de wachtkamer extra lang moeten wachten op behandeling omdat andere mensen voorgaan (zelfverwonding wordt soms niet gezien als prioriteit), kunnen mensen dat als krenkend en stigmatiserend ervaren.Medewerkers van de SEH voelen zich soms ook klem in het beleid, want ze moeten soms direct doorverwijzen naar de psychiatrie-afdeling (instructie van de psychiaters) en kunnen om die reden weinig of geen contact leggen met clienten na zelfbeschadiging.De LSZ benadrukt juist dat respectvolle bejegening,communicatie mèt en niet over een cliënt naar derden, en een niet veroordelende behandeling herstel-ondersteunend werken.Checklist SEH
Vanuit de LSZ werd een checklist overhandigd, ontwikkeld in samenwerking met Hogeschool INHolland, om een zorgvuldige behandeling mogelijk te maken.Ook werd “The Bill of Rights for people who selfharm” besproken, een Amerikaans manifest dat bepleit dat er bij medische behandeling geen onderscheid wordt gemaakt tussen zelf toegebrachte verwondingen of door anderen of ongelukken veroorzaakte wonden.Herstel
Het feit dat Monique van langdurige patiënt in een aantal jaren is getransformeerd tot een zelfbewuste, zelfstandige vrouw die werkt in het speciaal onderwijs gaf aan dat herstel, zelfs voor ‘hopeloze gevallen’ zeker mogelijk is.Wat betreft de SEH werd besproken dat zorgvuldige wondbehandeling – ook als mensen meerdere keren terugkomen – een belangrijke bijdrage kan zijn aan herstel.
12. Spoed Eisende Hulp in Volendam – 25 november 2014

Het recht op zorgzame behandeling
In gesprek met de SEH in Volendam.Op 25 november 2014 gingen LSZ-medewerkers Monique en Sonja in gesprek met tien professionals van de Spoed Eisende Hulp in Volendam.VolendamDe volgende casussen werden voorgelegd:Casus 1
Er is een ongeluk gebeurd. Twee jonge mannen zijn doorgereden na het tanken zonder te betalen. De politie achtervolgt de benzinedieven op de A2 richting Amsterdam.Bij Abcoude botst de vluchtauto op de achterste auto van een file. Eén van de inzittenden van de achterste auto overlijdt. De twee mannen in de vluchtauto zijn licht gewond. Per ambulance worden ze naar het ziekenhuis vervoerd.

  • Hoe zouden zij op de SEH worden behandeld?
  • Moeten ze lang wachten op behandeling omdat hun verwondingen hun eigen schuld zijn?
  • Worden ze door het medisch personeel bestraffend toegesproken?
  • Uit het personeel onbegrip en woede over de gevolgen van hun daden voor anderen?
  • Worden de wonden zonder verdoving gehecht ?

Nee.
Uiteraard niet. Want iedereen heeft volgens internationale medische richtlijnen recht op een zorgzame en menselijke behandeling.

Eigen negatieve opvattingen over de oorzaak van de verwondingen mogen niet doorwerken in de behandeling van een cliënt.

Casus 2
Diezelfde avond is er ook een ander ongeluk gebeurd. Een jonge vrouw voelt zich geïsoleerd, vervreemd van zichzelf en anderen, zit gevangen in een cirkel van angst, verdriet en verwarring.

Moe van het constante gevecht tegen pijnlijke herinneringen, wil ze niemand tot last zijn.

Ze heeft nooit geleerd hulp te vragen. Het had in het verleden ook nooit zin dat te doen. Het mes is haar enige vriend.

De gekliefde huid brengt even rust.

Maar daarna is er de schaamte. De wonden moeten worden gehecht. Op de SEH komt ze in haar eentje aan. Ze krijgt de minste urgentie, want haar wonden heeft ze zelf toegebracht.

Ze wordt bestraffend toegesproken, want hiervoor zijn artsen niet opgeleid. Ze wordt zonder verdoving gehecht want ze voelt toch geen pijn.

Mensen die zichzelf beschadigen worden door artsen en verpleegkundigen meer dan eens zodanig bejegend, dat ze zich na de behandeling slechter voelen dan daarvoor.

Dialoog
Vragen die tijdens de bijeenkomst met de SEH leefden waren:
“Is de SEH wel de juiste plek om zelfverwonding te behandelen?”
“Is zelfbeschadiging niet iets voor de GGz?”
“Hoe om te gaan met frustraties bij medewerkers als iemand meerdere keren achter elkaar terugkomt?”

In het gesprek stonden de ervaringen van Monique centraal, die in het verleden cliënt was bij dit ziekenhuis. Haar ervaringen zijn opgetekend in het boek Aafje.

Monique legde uit dat het zelfbeschadigen voortkwam uit een traumatisch verleden en dat ze er vaak geen controle over had. Ze voelde zich meer dan eens niet begrepen, onder meer doordat ze soms langer dan andere cliënten op de SEH in de wachtkamer moest wachten, soms uren.

De professionals geven aan dat dit geen bewuste opzet was, maar dat dit kwam omdat de behandeling extra voorbereiding kostte vanwege de ernst van de wonden.

Contactlegging
De contactlegging met mensen die zichzelf verwonden wordt door professionals als moeilijk ervaren. Vaak zijn mensen na zelfverwonding teruggetrokken en in zichzelf gekeerd. Vanuit de LSZ werd aangegeven dat het werken met een cliëntenkaart – samen invullen waar de verwondingen zijn en hoe ze zijn aangebracht – kan helpen in het contactleggen.

Er werd ingegaan op mythen en feiten rondom zelfbeschadiging,

Suggesties
Ook zijn praktische suggesties besproken wat als herstel-ondersteunende zorg wordt ervaren. Zo wordt het belang van normaal menselijk contact vaak onderschat, terwijl het weinig tijd en moeite kost. Een geruststellende aanraking kan heel gunstig uitwerken en het kan lichamelijke spanningen verlichten.

Belangrijk is dat er MET de cliënt en niet OVER de cliënt wordt gesproken.

Bijvoorbeeld de open vraag: “Wat is er gebeurd” i.p.v. “Ben je er alweer?”.Of: “Ik merk dat ik me als SEH-meewerker machteloos voel dat we de wonden wel kunnen hechten maar niet kunnen voorkomen dat je nieuwe maakt.” Het schept lucht, en ook als een cliënt niet antwoordt, wordt het ervaren als ondersteunend.

13. ROC Maatschappelijke Zorg Gilde Opleidingen Venray – 12 december 2014

Zelfbeschadiging: grensoverschrijdend gedrag?Op een symposium binnen de opleiding Maatschappelijke Zorg van de ROC Gilde Opleidingen in Venray gaf de LSZ op 12 december 2014 een gastles in het kader van Samen Sterk zonder Stigma.Het symposium was georganiseerd door acht vierdejaars studenten voor ongeveer twintig tweedejaars.Zelfbeschadiging werd geïntroduceerd als onderdeel van het thema ‘Grensoverschrijdend Gedrag’.20141212125038De LSZ werd vertegenwoordigd door Monique en Sonja, beiden ervaringsdeskundigen die pas na hun 25ste zichzelf verwondden. Hiermee werd het vooroordeel ontkracht dat alleen jonge meiden zichzelf beschadigden.

Perspectief
In de gastles werd dieper ingegaan op de term ‘grensoverschrijdend gedrag’. Want: vanuit welk perspectief is zelfbeschadiging grensoverschrijdend?Vooral vanuit de blik van de professional, niet vanuit de beleving van de cliënt. Zelfbeschadiging komt van binnenuit en is niet tegen iemand anders gericht. Het is een ontlading van heftige emoties en gebeurt vaak in het verborgene. Het heeft in die zin weinig te maken met het overschrijden van een grens van de hulpverlener.Taal
Besproken werd ook hoe je als hulpverlener zelfbeschadiging onder woorden kon brengen.

Gewezen werd op de vervreemdende term ‘automutilatie’, die veelal in professionele kringen wordt gehanteerd.Mensen die zichzelf verwonden spreken in veel gewonere termen: krassen, snijden, zelfverwonding.Het is belangrijk zoveel mogelijk aan te sluiten op de beleving en de woorden van een cliënt, anders wordt er zonder dat je het wil afstand gecreëerd, daar waar je juist het tegendeel wil bereiken.Dilemma’s in de zorg.In een filmfragment van de TVrubriek ‘De Vijfde Dag” werd ingegaan op dilemma’s in de zorg, met name dat er vanuit de hulpverlening nog steeds bestraffend en veroordelend in werd gegaan op zelfbeschadiging, bijvoorbeeld via de separeer, teveel medicijngebruik en het wegsturen uit de behandeling via time-outs.

Zowel Monique als een van de docenten hadden dit vanuit verschillend perspectief in de psychiatrie meegemaakt.Besproken werd ook dat zelfbeschadiging veel voorkomt in de leeftijdsgroep 15 – 25 jaar. En dat het zelfs waarschijnlijk is dat enkele studenten die worden opgeleid voor een beroep in de zorg, zichzelf ook verwond kunnen hebben. De vraag is echter: wie durft hiervoor uit te komen zonder dat zij of hij als ‘minder professioneel’ wordt gezien?

Praktijkervaring
Enkele studenten hadden op stage ervaring opgedaan met verstandelijk beperkte cliënten die zichzelf verwondden. 20141212125117Hoe kunnen we daarmee omgaan?

Na de pauze gingen de studenten in groepjes in gesprek over dilemma’s uit de praktijk zoals:

  1. Je ziet dat een cliënt altijd lange mouwen draagt, ook als het heet is in de zomer. Op een keer schoof haar mouw op en zag je rode krassen. Zou je je vermoeden van zelfbeschadiging met haar bespreekbaar maken? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe?
  2. Een cliënt van je beschadigt zichzelf en heeft jou dit verteld. Bespreek welke emoties dit bij jezelf oproept. Hoe ga je daarmee om in je team van collega’s?

Evaluatie
Uit de evaluatie bleek dat met name de eigen ervaringen van de spreeksters veel inzicht verschaften in de oorzaken en effecten van zelfbeschadiging. Het werd als spijtig ervaren dat er te weinig tijd was om aan rollenspellen toe te komen, iets waar de studenten wel behoefte aan hadden. De gastles werd beoordeeld met een gemiddeld cijfer van 8,6.

14. Symposium Zelfbeschadiging VU Amsterdam – 12 januari 2015

Infostand LSZ bij symposium en promotie over Zelfbeschadigend gedrag in de GGz aan de VU Amsterdam.Op 12 januari 2015 organiseerden Hogeschool Inholland, de Vrije Universiteit/VU Medisch Centrum en de Parnassia Groep een symposium over zelfbeschadigend gedrag.Deskundige sprekers uit Nederland, België en de Verenigde Staten belichten verschillende kanten van zelfbeschadigend gedrag.Het symposium wordt afgesloten met de verdediging van het proefschrift door Nienke Kool: ‘Improving the management of self-harm in psychiatry’.De LSZ was aanwezig in de vorm van een informatiestand en ging in gesprek met werkers en studenten in de GGz.20150112124908Nienke Kool verdeigde haar proefschrift op de VU. Haar proefschrift is deels gebaseerd op de onderzoeksresultaten van een project van de LSZ, “Met Mij Alles Goed: Van Litteken naar Taal”.Het project bestond uit een expositie over zelfbeschadiging, gekoppeld aan een training voor werkers in de GGz.Nienke Kool bereikte ruim 300 medewerkers die in de periode van 2009 – 2011 aan het project meewerkten.

promotie_nienke_kool

Dr. Nienke Kool vat de resultaten van haar onderzoek als volgt samen:

“Het effect van het project Met Mij Alles Goed is dat deelnemers na afloop van de training een positievere houding hebben naar patiënten die zichzelf beschadigen, dat ze meer vertrouwen hebben in hun eigen kunnen in de zorg voor patiënten die zichzelf beschadigen en dat de afstand naar patiënten minder groot is geworden.

Al deze veranderingen zijn significant. Bovendien waren de deelnemers zeer positief over de training, vooral over de rol van de ervaringsdeskundige, en gaven ze aan dat ze nu beter begrepen waarom iemand zichzelf soms beschadigt.” Klik hier voor meer info over het proefschrift

15/16. ROC Jeugdzorg Gilde Opleidingen Venlo – 19 januari 2015

Studenten ROC in gesprek met ervaringsdeskundigenfoto_venlo_sszs_1Op maandag 19 januari hebben LSZ-medewerkers Monique en Meike aan het ROC Venlo twee gastlessen gegeven aan 40 studenten van de opleidingen jeugdzorg en maatschappelijke zorg.In deze lessen hebben Meike en Monique hun verhaal verteld in het kader van het project Samen Sterk zonder Stigma.De studenten gaven aan een duidelijk en gevarieerd beeld te hebben gekregen door de verschillende verhalen, ervaring en leeftijd van de ervaringsdeskundigen.

Er werd theorie aangeboden over zelfbeschadiging met percentages uit recente onderzoeken en er is een film met ervaringsdeskundigen bekeken over zelfbeschadiging.De groep is met elkaar in gesprek gegaan aan de hand van stellingen en vragen zoals ‘als je met kinderen werkt mag je je littekens nooit laten zien’ of ‘zelfbeschadiging is egoïstisch’. Dit riep veel vragen en verschillende meningen op, waardoor er interessante gesprekken ontstonden. De studenten gaven de bijeenkomst een gemiddeld cijfer van 8.1.Een greep uit de reacties:

  • Ik vond de onderlinge interactie heel prettig waardoor iedereen de kans krijgt om te begrijpen hoe je ermee zou kunnen omgaan als het in je omgeving zowel privé als zakelijk voorkomt
  • Het was gevarieerd, eigen ervaringen, filmpjes en feiten.
  • Ik wist er bijna niets over, dacht dat het altijd om aandacht ging.
  • Ik heb een iets ander beeld gekregen van zelfbeschadiging, vooral bij de oorzaken.
17. K.F. Heinfonds op 25 februari 2015 te Utrecht

Een speelse dialoog over zelfbeschadiging. Een mooi gezicht: een monumentaal pand vol kunst, een tafel, een spelbord, kaartjes en een dobbelsteen.Het K.F.Heinfonds in Utrecht ging op 25 februari op een speelse manier in gesprek met Stefanie, Andrea en Sonja, medewerkers van de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging.

Heinfonds

Aanleiding was het spel Een Steekje Los, met name de speciale uitbreidingsset over zelfbeschadiging.Het K.F. Heinfonds heeft in 2013 een Stimuleringsprijs toegekend aan het ontwikkelen van dit spel. Aanleiding om – nu dit spel klaar is – in het kader van het project “In gesprek over Stigma en Herstel” met het K.F.Heinfonds een ontmoeting aan te gaan over zelfbeschadiging.Beschadigd

Enkele bestuursleden hebben de vierdelige serie “Beschadigd” gezien en er ontstaat meteen een geanimeerd gesprek hoe het is om als moeder met littekens een kind op te voeden. Spelleider Stefanie start het spel met de vraag: “Welke emoties spelen vooral bij zelfbeschadiging”.Het bestuurslid dat antwoordt met “Onmacht” mag beginnen. “Dat zelfbeschadiging zo vaak voorkomt, dat wisten we niet,” reageert een van de medewerkers. “Doe je het ook wel eens om anderen te straffen?” Juist niet, zeggen de ervaringsdeskundigen, je krast jezelf vooral om je eigen emoties te ontladen, zonder anderen ermee te confronteren.

Al komt het soms voor dat als je er weleens over fantaseert. Alles mag besproken worden en met name de openheid over en weer zorgt voor een ontmoeting waarin vooroordelen, stigma en schaamte als sneeuw voor de zon wegsmelten.

Raad het woord

Eén van de opdrachten is “Raad het woord dat deze drie woorden verbindt: weg, voor altijd, lichaamsdeel’. Een discussie ontstaat of zelfbeschadiging en amputatie wel hetzelfde is. Soms kan door onzorgvuldige wondbehandeling een ontsteking zo ernstig worden, dat amputatie de enige optie is.Maar dat is een uitzondering. En beschadigde Vincent van Goghj zich ook? Of valt dat meer onder psychose of borderline? De meeste zelfbeschadiging vindt plaats in het geheim, door krassen en lichte snijwonden. Je wil leven, maar je weet niet hoe.

Tekening

Een tekenopdracht. Beeld uit: “Met het mes op tafel”. Een medewerker tekent dit fraai en daardoor wordt het snel geraden door de anderen. Maar wat heeft dit gezegde met zelfbeschadiging te maken? LSZ –medewerker Stefanie legt uit dat in relaties zelfbeschading niet verzwegen kan worden – het onderwerp zal ooit besproken moeten worden en hoe doe je dat dan? Hoe reageer je dan als partner?

Brains
Na afloop geven enkele bestuursleden aan dat ze een ander beeld hebben gekregen van zelfbeschadiging en met name dat het zoveel voorkomt. Zowel onder jongeren als ouderen. Als dank voor hun financiële steun ontvangt elke medewerker een goed stel hersens!

18. Wie van jullie is er op stage in aanraking gekomen met zelfbeschadiging?

 Bijna alle handen gaan omhoog. Monique en Meike waren bij Avans Hogeschool om de derdejaars studenten GGZ-verpleegkunde een gastles te geven over zelfbeschadiging.Samen Sterk zonder Stigma_nr19De les begon met vragen en stellingen als “zelfbeschadiging is egoïstisch” waar in groepjes over gediscussieerd is.Daarna werd er door de ervaringsdeskundigen ingegaan op wat zelfbeschadiging is, wat onderliggende oorzaken zijn en hoe het proces van zelfbeschadiging eruit kan zien. Natuurlijk kwamen er ook praktische handvatten aan bod: wat kan je als verpleegkundige doen om iemand die zichzelf beschadigd te helpen?

Waar de studenten met name door geraakt werden waren de persoonlijke verhalen van Monique en Meike en de korte film over zelfbeschadiging die gezamenlijk bekeken werd. Dit riep reacties en emoties op waar in de groep over gesproken is.Zo is ter sprake gekomen hoe snel omgaan met zelfbeschadiging routine kan worden als professional en wat het met je doet als mens om hiermee geconfronteerd te worden.

Aan het eind van de les werd aangegeven dat de studenten de gastles als zinvol en leerzaam hadden ervaren. Het gemiddelde cijfer dat studenten gaven was een 8.7

19. Brijder Stichting Hoofddorp op 24 maart 2015

Op 24 maart 2015 gaven LSZ-medewerkers Monique en Sonja een klinische les  aan een team van 13 verpleegkundigen en artsen van de Brijder Stichting in Hoofddorp.

Brijder

 

Dit gebeurde in het kader van het project “Voor het leven getekend? In gesprek over Stigma en Herstel”.  Het team bestond uit negen verpleegkundigen en vier artsen. De teamleden hadden veel vragen over hoe je zelfbeschadiging bespreekbaar kunt maken en of het werken met ‘niet-snij-contracten’  kon werken met cliënten. Vanuit haar eigen ervaringen vertelde Monique dat ze vaak niet kon voldoen aan de eis van stoppen met zelfbeschadigen,omdat ze last had van DIS en dat stemmen haar opdracht gaven zich te verwonden.

Cliënten onderteken zo’n contract omdat ze behandeling willen, maar als er sancties staan op zelfverwonden leidt dat vaak tot meer geheimhouding, schade van vertrouwen en tot andere vormen van zelfbeschadiging die niet genoemd worden in het contract. Zoals branden in plaats van snijden.

Zonder oordeel
Een van de artsen vroeg zich af of en zo ja  hoe je littekens bespreekbaar kunt maken bij  een algemeen lichamelijk onderzoek. Soms is het niet relevant voor de behandeling van een verslaving aan drugs, alcohol of pillen, maar soms weer wel.Het is telkens anders.

Een vraag als: “Ik zie dat je littekens op je arm hebt, doe je jezelf weleens pijn?” kan het onderwerp zonder oordeel  bespreekbaar maken. Je kunt als verpleegkundige of arts ook vragen: “Is het actueel nu of speelt het niet meer?”.Belangrijk is om te beseffen dat als het speelt, cliënten niet van de ene dag op de andere kunnen stoppen met zelfbeschadigen. Het is essentieel is om te onderkennen dat er meestal  heftige en pijnlijke voorgeschiedenissen meespelen.De verpleegkundigen noemden ook op dat de cliënten meestal voor een korte opname waren ( ong.4 weken).

Dat ze het moeilijk vonden om dieper in gesprek te gaan.Wat het dan los zal maken.Belangrijk is dan om een goed traject voor cliënt uit te stippelen. Het team vond vooral het toelichten van de belevingswereld van de cliënt erg leerzaam en inzichtgevend.De deelnemers gaven als gemiddelde een cijfer van 8,1.

20. Wat als een leerling zichzelf beschadigd?

De Landelijke Stichting Zelfbeschadiging was op 21 april aanwezig bij het congres Wanhopige Jongeren van Medilex.Deze hele dag stond in het teken van zelfbeschadiging en suïcidaliteit in het onderwijs.

Docenten, vertrouwenspersonen en zorgcoördinatoren kwamen met veel vragen binnen: hoe bespreek je zelfbeschadiging en zelfdoding met jongeren? Moet je ouders hierbij betrekken en hoe doe je dat dan? Is zelfbeschadiging besmettelijk? Wat drijft deze jongeren ertoe om zichzelf iets aan te doen?Deze vragen zijn door de dag heen allemaal beantwoord.In het ochtendprogramma spraken verschillende deskundigen over zelfbeschadiging en suïcidaliteit.

De cijfers waren schokkend: zelfdoding is doodsoorzaak nummer 1 bij jongeren.Dit staat daarmee boven ziekte en verkeersongevallen.’s Middags zijn de deelnemers getraind om het gesprek aan te gaan over zelfbeschadiging en zelfdoding.

Er werden rollenspellen gedaan om hier actief mee te oefenen en er werden praktische handvatten gegeven om te hanteren tijdens de gesprekken.Elke training werd gegeven door een deskundige uit het werkveld en door een ervaringsdeskundige. Op deze manier werden verschillende invalshoeken belicht en besproken.

Eén van de ervaringsdeskundigen was Meike van de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging.Tevens waren twee bestuursleden, Dwayne en Saskia, van de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging aanwezig met een informatiestand en verschillende voorlichtingsmaterialen.

21. Je hoeft het niet altijd te snappen, de vraag is: wil je het horen?

Op 27 mei 2015 verzorgden de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging en Stichting JIJ in samenwerking met het Kenniscentrum Talentontwikkeling en het uitstroomprofiel Jeugdzorgwerker een thema-avond voor derdejaarsstudenten in het kader van ‘Samen sterk zonder Stigma’. Doel van de verdiepingsbijeenkomst is het bespreekbaar maken van professionele en persoonlijke ervaringen met zelfbeschadiging en eetstoornissen. De studenten krijgen actuele informatie over beide thema’s en worden uitgenodigd om samen na te denken hoe je kunt omgaan met het vaak onbegrepen gedrag.

‘Eigenlijk weet ik helemaal niks over zelfbeschadiging Ik voel me onzeker over hoe je ermee om moet gaan.’
‘Het thema geeft me een gevoel van onmacht, omdat ik de denkwijze niet goed begrijp.’

HT201505270602 (Medium)

Diner Pensant
De avond start in een collegezaal met het bekijken van een fotoserie van Arie Kievit. In sober zwart-wit portretteert hij een jonge vrouw die zich zelf beschadigt. Bij het diner pensant gaan studenten aan tafel samen met een ervaringsdeskundige. Tijdens de maaltijd, die eerst alleen uit een appel en een kauwgompje lijkt te bestaan, bespreken ze de invloed van woorden, etiketten en beeldvorming. Vrijwilligster Kelly maakt veel indruk met haar persoonlijke verhaal. Jaren geleden studeerde zij zelf SPH, maar niemand daar wist van haar innerlijke pijn, zelfbeschadiging en eetprobleem. Kelly hield beide werelden strikt gescheiden, iets wat ze niemand zou aanraden. De studenten vragen zich af hoe en wanneer je je bloot moet geven in je studie en je werk.

HT201505270287 (Medium)

Workshops
Na het diner volgen twee workshopsrondes geleid door ervaringsdeskundigen van beide stichtingen. De studenten zijn onder de indruk van de vaak heftige verhalen en gaan vol interesse in gesprek. Wat zijn oorzaken van eetproblemen en zelfbeschadiging? Hoe kun je omgaan met zelfverwondend gedrag? Wat heeft geholpen bij hun herstel?

Een van de ervaringsdeskundigen raadt de studenten aan om eerst een vertrouwensrelatie op te bouwen en te zorgen voor veiligheid. ‘Probeer niet meteen met het zelfverwondend gedrag aan de slag te gaan, maar luister, ga naast iemand staan. Je hoeft het niet altijd te snappen, de vraag is: wil je het horen? Dan kun je de zwijgcode doorbreken.’ ‘De belangrijkste sleutel voor herstel is dat iemand je in je hart weet te raken.’

Na afloop van de avond geven de studenten aan dat ze veel geleerd hebben van de indrukwekkende ontmoetingen.

‘Wat me heeft verbaasd, is dat het echt veel vaker gebeurt dan dat je denkt. En ik heb het idee dat ik nu ook meer snap waarom mensen zichzelf iets aandoen.’

‘Voor mezelf in mijn latere professie denk ik dat ik extra alert ben. Ik wil het niet negeren, maar mensen de tijd geven om erover te praten.

‘‘Ik merk dat ik zelf toch ook vooroordelen had over mensen die zichzelf beschadigen. Het is belangrijk dit te doorbreken. Doordat ik me nu beter kan inleven, ervaar ik meer verbinding.’

HT201505270392 (Medium)

Met dank aan:

Stichting JIJ
Landelijke Stichting Zelfbeschadiging
Uitgebreid verslag

22. SSzS: Bijeenkomst 18 op 1 maart 2015

Zondag 1 maart j.l. was het Self Injury Awareness Day (SIAD). Dit is een dag waarop er wereldwijd wordt stil gestaan bij zelfbeschadiging. Dit jaar werd er door de LSZ opnieuw een dag georganiseerd, waar lotgenoten bij elkaar kwamen en in gesprek konden gaan over zelfbeschadiging, de impact die het heeft op hen en hun omgeving en over de onlangs uitgezonden documentaire-reeks Beschadigd.Het programma van deze dag was verdeeld in 2 delen: een gespreksgroep in het kader van de documentaire Beschadigd en het project Fears vs. Dreams van To Write Love On Her Arms (TWLOHA). Met alle aanwezige lotgenoten werd een grote kring gemaakt, waarin de gespreksgroep plaatsvond. Voorafgaand aan het maken van de kring werden twee filmpjes vertoond: het promo-filmpje (Stop met Staren) dat voor de eerste uitzending van Beschadigd werd verspreid over het internet en een filmpje over het eerdergenoemde project van TWLOHA, waar we later in de middag mee aan de slag gingen.In de gespreksgroep stond de documentaire centraal:

  • Hoe vind je het dat er zoveel aandacht is voor zelfbeschadiging in de media?’
  • Wat voor reacties heb je ontvangen vanuit je omgeving?’
  • Welke gevoelens komen naar boven tijdens/na het zien van de promo en/of de aflevering(en)?’

Veel lotgenoten deelden hun ervaringen in de groep, waar een mooi gesprek uitkwam. Zo werd er in gesprek gegaan over de reacties (zowel positieve, negatieve of geen) die hen toegekomen waren naar aanleiding van de documentaire en werden er persoonlijke ervaringen gedeeld m.b.t. het delen van je eigen verhaal en je zelfbeschadiging met familie, vrienden en andere betrokkenen.

Na de pauze, in het tweede deel van het programma, gingen we aan de slag met Fears vs. Dreams. Deze ‚campagne’ is opgezet door To Write Love on Her Arms, een Amerikaanse non-profit organisatie die zich inzet voor het creëren van hoop voor mensen die worstelen met verslaving, depressie, zelfbeschadiging en (gedachten aan) zelfmoord.

Doel van dit project is om na te denken over 2 vragen:

  • Wat is je grootste angst?’
  • Wat is je grootste droom?’

In kleine groepjes van 5 of 6 personen gingen we aan de slag met de vragen. Ieder kreeg een papier met de twee eerder genoemde vragen, om eigen antwoorden op te kunnen schrijven. Het was heel mooi en fijn om na te denken over je dromen, over wat je in de toekomst graag zou willen bereiken, sommige dromen waren klein, anderen groot – maar evengoed mooi.

Vervolgens werd dit vastgelegd, lotgenoten mochten met hun blaadje, waar hun grootste angst en grootste droom op geschreven stonden

Al met al was SIAD weer een ontzettend leuke, bijzondere en waardevolle dag. Complimenten voor alle (nieuwe) leden die de stap gewaagd hadden om naar Utrecht te komen en deel te nemen aan deze dag. Dapper dat jullie je verhalen, angsten en dromen met ons hebben willen delen!

23. Studentenvereniging Emile Leiden op 18 maart 2015

Op woensdag 18 maart j.l. kwamen twee ervaringsdeskundigen van de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging een lezing geven bij studievereniging Emile, behorend tot de opleiding Pedagogische Wetenschappen aan de Universiteit van Leiden.

Voordat de ervaringsdeskundigen begonnen met de informatie-overdracht, las een van hen haar levensverhaal voor. Dit maakte zichtbaar indruk op de studenten die erg geraakt werden door de heftigheid ervan. Ook werd het filmpje Stop met Staren vertoond.

leiden1

leiden2

In de lezing kwamen verschillende aspecten aan bod: wat is zelfbeschadiging, welke vormen van zelfbeschadiging zijn er, welke functies heeft zelfbeschadiging, welk proces gaat er vooraf aan de zelfbeschadiging (de vicieuze cirkel) en wat je als hulpverlener/omstander

In de pauzes en ook achteraf bleek dat de lezing heel indrukwekkend was geweest voor de studenten. Er kwamen veel vragen en ook was er kritiek op de manier waarop er wordt omgegaan met zelfbeschadiging in bijvoorbeeld de ziekenhuizen. Verschillende studenten gaven aan dat de lezing een echte eye-opener was geweest, omdat zij liever hun ogen sloten voor narigheid.

Een mening die onder alle aanwezigen werd gedeeld, is dat er snel dingen moeten veranderen in de hulpverlening omtrent de zelfbeschadiging, omdat hechten zonder verdoving, hulp zonder menselijke kant echt niet kan. kunt doen.

24. Gespreksgroep The Work – Onderzoek je gedachten

Heb jij ooit wel eens stilgestaan bij of je je gedachten wel zou moeten geloven? Ben je je wel eens bewust geweest van wat het geloven van stressvolle gedachten met je doet? Hoe zou het zijn als je al je stressvolle gedachten kunt onderzoeken, zodat je meer rust en energie ervaart? Niet omdat je de stressvolle gedachten omdenkt of er helpende gedachten tegenover zet, maar omdat ze niet eens meer in je opkomen? In vier bijeenkomsten zijn de deelnemers van de the Work Gespreksgroep hier mee aan de slag gegaan.

In november 2014 op de Lotgenotendag van de LSZ en in januari en februari 2015 hebben drie kennismakingsworkshops in the Work plaatsgevonden. Deze workshops zijn met positieve reacties ontvangen, genoeg reden om een meerdaagse cursus aan te bieden!

The Work

Per dag heb je tussen de 40.000 en 60.000 gedachten. Deze gedachten komen gewoon in je op, daar heb je geen invloed op. Maar heb je ooit wel eens stilgestaan bij dat je kunt kiezen of je je gedachten gelooft of niet? The Work is een methode waarmee je je gedachten kunt onderzoeken.

Door middel van vier vragen en drie omkeringen bekijk je bij the Work een (stressvolle) gedachte vanuit alle mogelijke perspectieven.

  1. Is het waar?
  2. Kun je absoluut zeker weten dat het waar is?
  3. Hoe reageer je, wat gebeurt er wanneer je de gedachte gelooft?
  4. Wie zou je zijn zonder de gedachte?

en zou het omgekeerde van de gedachte ook waar kunnen zijn?

Zelfstigma

Mensen die zichzelf beschadigen krijgen in hun dagelijks leven veel met het stigma en taboe omtrent zelfbeschadiging te maken. Recent onderzoek naar the Work en zelfstigma bij HIV-Aids laat zien dat the Work helpt de onderliggende overtuigingen die bij zelfstigma betrokken zijn aan te pakken. Deze onderliggende overtuigingen komen vaak voort uit de oordelen van anderen of over de oordelen die iemand over zichzelf heeft. In de bijeenkomsten hebben we achtereenvolgens aandacht besteed aan oordelen van anderen, oordelen over het lichaam, oordelen over zelfbeschadiging en onderliggende overtuigingen die er voor zorgen dat stressvolle gedachten impact blijven hebben. Door middel van kleine opdrachten zijn de deelnemers elke week met de onderwerpen van de bijeenkomsten aan de slag gegaan. In de the Work Gespreksgroep-Facebookgroep konden deelnemers en begeleiders tussen de bijeenkomsten door contact met elkaar houden over het huiswerk, en werden veel inspirerende teksten, ervaringen en afbeeldingen gedeeld. Ook hebben de deelnemer in tweetallen the Work via Skype gedaan.

Meer geleerd dan in een jaar GGZ!

Na vier bijeenkomsten waarin veel stressvolle gedachten onderzocht zijn en de deelnemers the Work steeds meer eigen hebben gemaakt, hebben zij de volgende reacties gegeven:

  • ‘Ik wou dat de reeks wat langer had kunnen duren.’
  • ‘Ik heb in deze vier bijeenkomsten meer geleerd dan in een jaar GGZ!’
  • ‘De begeleiders van de groep doen zelf ook mee en delen hun eigen ervaringen. Dit zorgt ervoor dat je je op je gemak voelt en zelf ook makkelijker deelt.
  • ’‘Door wat ik geleerd heb in de bijeenkomsten heb ik weer hoop dat ik door mijn trauma’s heen kan komen.’
  • ‘Ik kan de gespreksgroep aan iedereen aanraden! Als de gespreksgroep volgend jaar weer georganiseerd wordt, ben ik er weer bij!’
  • ‘Ik merk dat de vragen van the Work zo in me op komen wanneer ik stress heb of me rot voel. Wanneer ik dan the Work op een stressvolle gedachte toepas, voel ik me meteen een stuk beter.’

Door deze positieve reacties en de fijne sfeer in de groep hopen we de gespreksgroep in het najaar weer aan te kunnen bieden. Wil je op de hoogte gehouden worden van de volgende reeks bijeenkomsten? Houdt de website en de nieuwsbrief van de LSZ dan in de gaten!

De the Work gespreksgroep is gefinancierd door Samen Sterk zonder Stigma en werd gegeven door Hilke Bolhuis (orthodagoog en ervaringsdeskundig vrijwilliger LSZ), Dr. Rinka van Zundert (orthopedagoog) en Kirsten Manussen (kinder- en jeugdpsycholoog).

Aan de bijeenkomsten is een klein effectiviteitsonderzoek gekoppeld. De resultaten van dit onderzoek zullen in het najaar teruggekoppeld worden.

Comments are closed.